Image Image Image Image Image Image Image Image Image Image

| October 22, 2020

Scroll to top

Top

No Comments

(You might as well) JUMP

Tempus

(Kristof Van Rossem)

De planningsdienst van de HUB heeft het niet uitgevonden en toch bestaat het: een springuur!

Wat is een springuur eigenlijk? Ik doe even een gooi.

  1. Het is een uur waarin je kan springen. Maar in de tuin van T’Serclaes noch in de KaHo staat er een trampoline. Er is er zelfs geen op Parnas, het buitenverblijf. Er is daar evenmin een sportieve docent of student LO die voorziet in een spring-uur. Dat kan het dus niet zijn.
  2. Het is een uur dat aan de lente doet denken. Een uur waarin je in de loop van het academiejaar bijvoorbeeld even de ogen sluit en terugdenkt aan bloesemrijke boomgaarden, vlinders, bijen en bloemen. Dat kan het ook niet zijn. Als docent zie ik vooral gesloten ogen tijdens de lesuren en niet ertussenin.
  3. Het is een uur waarin het lesprogramma plots ‘springt’ van minuut 1 naar minuut 60. Van Dale noemt het een ‘tussenuur’.

Ik hou het voorlopig even op het laatste. Een van mijn studentes noemde een springuur onlangs een ‘verloren uur’. Wat is hier verloren? Positief gezegd : wat is het nut van zo’n uur tussenin?

Ik zie hier twee mogelijkheden. Ten eerste: het is een uur om iets nuttigs te doen. Weliswaar iets anders dan les volgen (en tussendoor sms’en), maar in ieder geval iets nuttigs. Tweede mogelijkheid is dat je niets nuttigs doet.

Laten we met het nuttige beginnen. Voor wie zakelijk georiënteerd is, is een springuur ideaal om een lesvoorbereiding te maken, een paper verder voor te bereiden, een groepswerkje verder te zetten met je collega’s, te studeren. Ook googelen of kruiswoordraadsels invullen is zakelijk en nuttig: je oefent er denkvaardigheden die in je latere job zeker van pas kunnen komen. Wie meer in de persoon dan in de zaak is geïnteresseerd, kan met studiegenoten kaarten, kletsen, iets gaan drinken in de nabije kroeg (een probleem op bv. campus Parnas en campus Aalst), facebooken etc. Als dat leidt tot een nuttige, plezierige vriendschap, of zelfs tot nageslacht, is dat ook nuttig geweest. Als dat tot echte vriendschap of zelfs ‘zielsverwantschap’ leidt, dan enigszins ook. Docenten kiezen volgens mij in een springuur doorgaans voor het zakelijke en het nuttige. Het nageslacht is er immers vaak al.

Maar wat met de tweede mogelijkheid? Wat als je in een springuur eens niets nuttigs, of erger nog, niets zou doen? Hier gaapt een vervelende leegte. Een echte vakantie (letterlijk ‘leeg zijn’) is het niet, daarvoor is een uur te kort en de sfeer te schools. ‘Vrije tijd’ is het ook niet echt. ‘School’ betekende in het Grieks weliswaar letterlijk ‘vrije tijd’. In de tijd van Socrates was het leren en studeren immers iets wat je deed als je geen huishouden moest doen, als je ontslagen was van dagelijkse zorgen en bekommernissen. De wijsheid hier gepleegd verhindert niet dat de meeste studenten zo’n uurtje tussen twee lessen niet ervaren als vrije tijd. Vrije tijd begint pas na zes uur, als je ‘doet wat je wilt’.

Maar betekent hoger onderwijs niet ‘doen wat je wil’? Het is toch niet verplicht? Oké, het programma kan wel wat meer eigen input verdragen. Maar helaas liggen de ‘competentieprofielen’ vast. En die competenties heb je volgens docenten en directeurs nodig om de job waarvoor je studeert (of waarvoor je (stief)vader/moeder wilt dat je studeert) optimaal uit te oefenen. Als de hogeschool een kweekvijver is van competenties, is een ‘springuur’ moeilijk te verantwoorden. Want tijdens dat uurtje word je toch niet begeleid in het ontwikkelen van die competenties? Zo’n uurtje kan je dan beter thuis besteden aan iets wat je leuk vindt!

Dewey, de Amerikaanse pedagoog-filosoof, schreef ooit (nu komt de moraal): “De school is geen voorbereiding op het leven, het is het leven zelf”. Dat je op school competenties oefent is dus een veralgemening. Ook in je gezin, je bedrijf, het ziekenhuis of de school waarin je (later) werkt, zijn er ‘ongeorganiseerde’ momenten. Het zijn momenten waar om het even welke beroepscompetentie ver te zoeken is: een onverwachts bezoek, een uitstel van betaling, een personeelswissel, een ziekte, een treinstaking … Het leven laat zich in slechts zeer beperkte mate in banen leiden. Nutteloze uren, je ontsnapt er niet aan. Omarm dus deze momenten, deze spring-uren. Ervaar de vrijheid. Laat je doelstellingen even los en (you might as well) JUMP!

 

Submit a Comment